ऑगस्ट २०२६ मध्ये सुरक्षित गुंतवणुकीचा पर्याय शोधणाऱ्या नागरिकांसाठी फिक्स्ड डिपॉझिट म्हणजेच FD पुन्हा चर्चेत आहे. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांना सामान्य ग्राहकांपेक्षा अतिरिक्त व्याजदर मिळत असल्याने काही बँकांच्या FD मध्ये ८.५० टक्क्यांपर्यंत परतावा मिळत असल्याची माहिती समोर आली आहे.
ज्येष्ठ नागरिकांना FD वर जास्त व्याज का मिळते?
बहुतेक बँका ६० वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त वयाच्या ज्येष्ठ नागरिकांना सामान्य FD दरापेक्षा अतिरिक्त व्याज देतात. त्यामुळे समान कालावधी आणि समान रक्कम गुंतवली तरी ज्येष्ठ नागरिकांना तुलनेने अधिक व्याज मिळू शकते.
उदाहरणार्थ, काही स्मॉल फायनान्स बँकांमध्ये ज्येष्ठ नागरिकांसाठी FD चे व्याजदर मोठ्या बँकांच्या तुलनेत अधिक असू शकतात. उपलब्ध माहितीनुसार काही विशेष FD योजनांमध्ये ज्येष्ठ नागरिकांना ८.५०% पर्यंत व्याजदर मिळत आहे.
८.५०% व्याज देणारी विशेष FD योजना
Unity Small Finance Bank ने ५०१ दिवसांच्या विशेष FD वर ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ८.५०% व्याजदर उपलब्ध करून दिल्याचे जुलै २०२६ मधील वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. त्याच FD वर सामान्य ग्राहकांसाठी ८.००% व्याजदर असल्याचेही सांगण्यात आले आहे.
यामुळे दीर्घकालीन किंवा मध्यम कालावधीसाठी FD करण्याचा विचार करणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांना अशा विशेष योजनांकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे ठरते.
इतर बँकांच्या FD दरांमध्ये काय चित्र आहे?
उपलब्ध तुलनात्मक माहितीनुसार काही स्मॉल फायनान्स बँका ज्येष्ठ नागरिकांना मोठ्या बँकांच्या तुलनेत अधिक FD व्याजदर देत आहेत. काही कालावधींसाठी ज्येष्ठ नागरिकांना ८.५०% पेक्षा अधिक दरही उपलब्ध असल्याचे बाजारातील तुलनात्मक माहितीत दिसते.
मात्र FD चा व्याजदर बँक, गुंतवणुकीचा कालावधी, FD चा प्रकार आणि विशेष योजनेच्या अटींनुसार बदलू शकतो. त्यामुळे गुंतवणूक करण्यापूर्वी संबंधित बँकेच्या अधिकृत व्याजदराची खात्री करणे आवश्यक आहे.
१ लाख रुपयांच्या FD वर किती फायदा होऊ शकतो?
समजा एखाद्या FD वर वार्षिक ८.५०% दर लागू आहे. तर साध्या अंदाजाने १ लाख रुपयांवर एका वर्षाचे व्याज ८,५०० रुपये होते. मात्र प्रत्यक्ष परतावा FD च्या व्याज गणनेची पद्धत, चक्रवाढ, कालावधी आणि बँकेच्या नियमांवर अवलंबून असेल.
म्हणून केवळ व्याजदर पाहण्याऐवजी FD ची मॅच्युरिटी रक्कम, कालावधी आणि वेळेपूर्वी पैसे काढल्यास लागू होणारे नियम तपासणे महत्त्वाचे आहे.
FD करण्यापूर्वी या गोष्टी तपासा
FD मध्ये पैसे ठेवण्यापूर्वी संबंधित बँकेचा सध्याचा व्याजदर तपासा. त्याचबरोबर FD किती दिवस किंवा वर्षांसाठी करायची आहे, मुदतपूर्व FD तोडल्यास किती दंड लागू होईल, व्याज मासिक किंवा तिमाही स्वरूपात मिळणार आहे की मॅच्युरिटीवेळी मिळणार आहे, याची माहिती घ्या.
स्मॉल फायनान्स बँकांमध्ये अधिक व्याजदर मिळू शकतो, पण गुंतवणूक करताना ठेवीवरील DICGC विमा मर्यादाही लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. उपलब्ध माहितीनुसार एका बँकेत एका ठेवीदाराच्या ठेवींवर मूळ रक्कम आणि व्याज मिळून ₹५ लाखांपर्यंत DICGC विमा संरक्षण लागू होते.
FD च्या व्याजावर कर लागू होतो का?
होय. FD मधून मिळणारे व्याज सामान्यतः करपात्र उत्पन्नात समाविष्ट होते. त्यामुळे FD करण्यापूर्वी आपल्या करस्थितीचा विचार करणे आवश्यक आहे. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी TDS संदर्भातील मर्यादा आणि नियम वेगळे असू शकतात.
निष्कर्ष
ऑगस्ट २०२६ मध्ये FD मध्ये गुंतवणूक करण्याचा विचार करणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी काही बँकांच्या विशेष योजनांमध्ये आकर्षक व्याजदर उपलब्ध आहेत. काही योजनांमध्ये ८.५०% पर्यंत व्याज मिळत असल्याचे वृत्त आहे. मात्र सर्वाधिक व्याजदर पाहून लगेच गुंतवणूक करण्याऐवजी बँकेचा सध्याचा दर, FD कालावधी, मॅच्युरिटी रक्कम, मुदतपूर्व पैसे काढण्याचे नियम आणि DICGC विमा यांचा विचार करणे आवश्यक आहे.
डिस्क्लेमर: या लेखातील माहिती उपलब्ध वृत्तांवर आधारित आहे. FD चे व्याजदर बँकांकडून कधीही बदलले जाऊ शकतात. गुंतवणूक करण्यापूर्वी संबंधित बँकेच्या अधिकृत वेबसाइट किंवा शाखेतून अद्ययावत व्याजदर आणि नियम तपासा. हा लेख गुंतवणुकीचा वैयक्तिक सल्ला नाही.