Atal pension Yojana भारत सरकारने सुरू केलेली ही योजना असंघटित क्षेत्रातील (unorganised sector) कामगारांसाठी एक निवृत्तीवेतन (पेंशन) योजना आहे. यामध्ये व्यक्तीने निवृत्तीपूर्वी दरमहा ठराविक रक्कम भरली तर वयाच्या ६०व्या वर्षानंतर त्याला दरमहा पेंशन मिळते.
योजनेतील महत्वाच्या वैशिष्ट्ये
- योजना चालविणारे संस्थान : पेंशन फंड रेग्युलेटरी अँड डेव्हलपमेंट अथॉरिटी (PFRDA)
- वय मर्यादा : योजनेत सामील होण्यासाठी व्यक्तीचे वय १८ ते ४० वर्षे असावे.
- वयाच्या ६०व्या वर्षानंतर पेंशन सुरू होते.
- पेंशन रक्कम निवडलेली रक्कम आणि भरलेले हप्ते यावर अवलंबून असते.
- जास्त कालावधीपर्यंत हप्ता भरल्यास किंवा लवकर सामील झाल्यास मासिक हप्ता कमी लागतो.
पेंशन रक्कम
योजनेत आपण खालीलप्रमाणे निवड करू शकता :
- ₹१,००० प्रतिमहिना
- ₹२,००० प्रतिमहिना
- ₹३,००० प्रतिमहिना
- ₹४,००० प्रतिमहिना
- ₹५,००० प्रतिमहिना (कमाल पेंशन)
₹५,००० प्रतिमहिन्याची पेंशन मिळवण्यासाठी वय आणि निवडलेला हप्ता यावरून मासिक योगदान ठरते. उदाहरणार्थ, वय १८ असताना सामील झाल्यास ₹५,००० प्रतिमहिना पेंशनसाठी हप्ता साधारण ₹२१०-२५० प्रतिमहिना लागू शकतो; वय जास्त असले तर हप्ता जास्त असतो.
योजनेचे फायदे
- निवृत्ती नंतर हमीची पेंशन मिळते.
- खातेधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या जोडीदाराला पेंशन मिळते.
- जोडीदाराच्या मृत्यूनंतर नामनिर्देशित व्यक्तीस संपूर्ण रक्कम मिळते.
- खाते सर्व बँकांमध्ये किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये उघडता येते.
खाते कसे उघडावे
- जवळच्या बँक शाखेत किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन अर्ज भरता येतो.
- आधार कार्ड, बँक खाते, मोबाईल क्रमांक, आणि नामनिर्देशित व्यक्तीचे तपशील आवश्यक असतात.
- पहिला हप्ता बँकेतून थेट कापला जातो (Auto Debit).
महत्त्वाच्या सूचना
- अटल पेन्शन योजना ही दीर्घकालीन योजना आहे. मधल्या काळात पैसे काढण्यावर मर्यादा आहेत.
- योजना मुख्यतः असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी आहे, परंतु आता सर्व नागरिकांना उपलब्ध आहे (फक्त करदाते वगळता).
- सरकारने दिलेला अनुदान (co-contribution) फक्त २०१५-१६ मध्ये नोंदणी केलेल्यांनाच होता, आता नाही.
निष्कर्ष
जर तुम्ही लहान हप्ता दरमहा भरून निवृत्ती नंतर हमीची पेंशन हवी असेल तर अटल पेन्शन योजना एक चांगला पर्याय आहे. लवकर सामील झाल्यास हप्ता कमी लागतो आणि निवृत्तीला जास्त पेंशन मिळते.
