महाराष्ट्र सरकारकडून मुलींच्या शिक्षणाला आणि भविष्यातील आर्थिक सुरक्षिततेला प्रोत्साहन देण्यासाठी ‘लेक लाडकी योजना’ राबवली जात आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र मुलीला जन्मापासून वयाची १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये एकूण ₹1 लाख 1 हजारांची आर्थिक मदत दिली जाते. आता या योजनेची अर्ज प्रक्रिया अधिक सोपी करण्यात आली असून पालकांना ऑनलाइन अर्ज करता येणार आहे.

लेक लाडकी योजनेत किती पैसे मिळतात?

योजनेअंतर्गत पात्र मुलीला पाच टप्प्यांमध्ये आर्थिक मदत मिळते.

जन्मानंतर – ₹5,000

इयत्ता पहिलीत प्रवेश घेतल्यानंतर – ₹6,000

इयत्ता सहावीत प्रवेश घेतल्यानंतर – ₹7,000

इयत्ता अकरावीत प्रवेश घेतल्यानंतर – ₹8,000

मुलीचे वय १८ वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर – ₹75,000

अशा प्रकारे एकूण ₹1,01,000 आर्थिक मदत मिळते.

अर्ज प्रक्रिया आता अधिक सोपी

पूर्वी वेगवेगळ्या टप्प्यांवर कागदपत्रे आणि अर्ज प्रक्रियेमुळे पालकांना अडचणी येत होत्या. आता अर्ज प्रक्रिया सुलभ करण्यावर सरकारने भर दिला आहे.

पात्र मुलीच्या पालकांना ‘आपले सरकार’ पोर्टलच्या माध्यमातून ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. आधारच्या माध्यमातून माहिती घेण्याची प्रक्रिया असून मुलगी तसेच तिच्या आई-वडिलांची ई-केवायसी पडताळणी केली जाणार आहे.

पुन्हा पुन्हा अर्ज करण्याची गरज नाही

या बदलामुळे प्रत्येक टप्प्यावर स्वतंत्रपणे अर्ज करण्याची गरज कमी होणार आहे. पात्रता आणि आवश्यक पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर पुढील टप्प्यांवरील लाभाची प्रक्रिया अधिक सुलभ होणार आहे. यामुळे पालकांचा वेळ आणि कागदपत्रांची धावपळ कमी होण्याची अपेक्षा आहे.

पैसे थेट बँक खात्यात जमा होणार

योजनेचा लाभ DBT म्हणजेच Direct Benefit Transfer पद्धतीने देण्यात येतो. पात्र लाभार्थीच्या आधारशी लिंक असलेल्या बँक खात्यात रक्कम जमा केली जाते. त्यामुळे लाभाची रक्कम मिळण्यासाठी वेगळी प्रक्रिया करण्याची आवश्यकता नसते.

कोणत्या मुलींना मिळणार लाभ?

‘लेक लाडकी योजना’ मुख्यतः महाराष्ट्रातील पात्र कुटुंबातील मुलींसाठी आहे. योजनेच्या माहितीनुसार १ एप्रिल २०२३ रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या मुली या योजनेसाठी पात्र ठरू शकतात.

कुटुंब महाराष्ट्राचे रहिवासी असणे तसेच योजनेच्या निर्धारित पात्रता आणि रेशनकार्डसंबंधी अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. अधिकृत माहितीनुसार पिवळे किंवा केशरी शिधापत्रिका असलेल्या पात्र कुटुंबांना या योजनेचा लाभ दिला जातो.

अर्ज करण्याची अंतिम मुदत काय?

उपलब्ध माहितीनुसार १ एप्रिल २०२३ पासून पात्र ठरलेल्या मुलींसाठी १५ ऑगस्ट २०२७ पर्यंत अर्ज करता येणार आहे. मात्र नव्याने जन्मलेल्या मुलीच्या बाबतीत जन्मानंतर एका वर्षाच्या आत अर्ज करण्याची अट नमूद करण्यात आली आहे. त्यामुळे पात्र पालकांनी शेवटच्या तारखेची वाट न पाहता लवकर अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करणे योग्य ठरेल.

पालकांनी काय काळजी घ्यावी?

अर्ज करताना मुलीची आणि पालकांची माहिती अचूक भरावी. आधार आणि बँक खात्याशी संबंधित माहितीमध्ये कोणतीही चूक राहणार नाही याची काळजी घ्यावी. योजनेच्या पात्रता अटी आणि आवश्यक कागदपत्रांची अद्ययावत माहिती अधिकृत सरकारी माध्यमातून तपासूनच अर्ज करावा.

निष्कर्ष

मुलींच्या शिक्षणासाठी आणि भविष्यासाठी आर्थिक आधार देणारी लेक लाडकी योजना महाराष्ट्रातील पात्र कुटुंबांसाठी महत्त्वाची ठरत आहे. या योजनेतून टप्प्याटप्प्याने एकूण ₹1.01 लाखांची मदत मिळते. आता ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया सोपी करण्यात आल्यामुळे पात्र पालकांना योजनेचा लाभ घेणे अधिक सुलभ होणार आहे.

टीप : योजनेच्या पात्रता अटी, अर्ज प्रक्रिया आणि अंतिम मुदतीमध्ये शासनाकडून बदल होऊ शकतात. अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत सरकारी माहितीनुसार तपशील तपासणे आवश्यक आहे.