PM SVANidhi Yojana: छोट्या व्यावसायिकांसाठी 90 हजार रुपयांपर्यंत कर्जाची संधी? अर्ज कसा करायचा जाणून घ्या A टू Z

छोटा व्यवसाय किंवा हातगाडीचा व्यवसाय करणाऱ्या नागरिकांसाठी केंद्र सरकारची PM SVANidhi योजना महत्त्वाची ठरत आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र स्ट्रीट व्हेंडर्सना टप्प्याटप्प्याने तारणाशिवाय कर्जाची सुविधा दिली जाते. मे 2026 पर्यंत या योजनेचा लाभ 75.5 लाखांहून अधिक लाभार्थ्यांनी घेतला असून 1.12 कोटींहून अधिक कर्जे वितरित झाली आहेत.

PM SVANidhi योजना नेमकी काय आहे?

PM SVANidhi म्हणजे Prime Minister Street Vendor’s AtmaNirbhar Nidhi. ही योजना जून 2020 मध्ये सुरू करण्यात आली. शहरांमध्ये आणि शहरालगतच्या भागात व्यवसाय करणाऱ्या फेरीवाले, हातगाडीवाले आणि छोट्या विक्रेत्यांना व्यवसायासाठी खेळते भांडवल उपलब्ध करून देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.

या योजनेला सरकारने मार्च 2030 पर्यंत मुदतवाढ दिली आहे.

90 हजार रुपयांचे कर्ज मिळते का?

सोशल मीडियावर किंवा काही बातम्यांमध्ये 90 हजार रुपयांच्या कर्जाचा उल्लेख केला जात आहे. मात्र PM SVANidhi योजनेच्या सध्याच्या अधिकृत कर्जरचनेनुसार एकाच वेळी ₹90,000 कर्जाची थेट तरतूद असल्याचे दिसत नाही.

सध्याच्या रचनेत कर्ज तीन टप्प्यांत मिळते. पहिल्या टप्प्यात ₹15,000 पर्यंत, दुसऱ्या टप्प्यात ₹25,000 पर्यंत आणि तिसऱ्या टप्प्यात ₹50,000 पर्यंत कर्ज मिळू शकते. त्यामुळे तिन्ही टप्प्यांची कमाल रक्कम एकत्र मोजल्यास ₹90,000 होते.

म्हणजेच ₹90,000 हे तीन टप्प्यांतील कमाल कर्जरकमेचे एकत्रित गणित आहे; पात्र व्यक्तीला पहिल्याच वेळी ₹90,000 मिळतील असे समजू नये.

कर्ज किती मिळते?

योजनेच्या सध्याच्या माहितीनुसार कर्जाचे टप्पे पुढीलप्रमाणे आहेत:

पहिला टप्पा – ₹5,000 ते ₹15,000 पर्यंत

दुसरा टप्पा – ₹10,000 ते ₹25,000 पर्यंत

तिसरा टप्पा – ₹30,000 ते ₹50,000 पर्यंत

पुढील टप्प्याचे कर्ज मिळण्यासाठी आधी घेतलेल्या कर्जाची परतफेड करणे आवश्यक असते.

योजनेचा सर्वात मोठा फायदा काय?

PM SVANidhi अंतर्गत कर्जासाठी तारणाची आवश्यकता नसते. वेळेवर कर्जाची परतफेड करणाऱ्या लाभार्थ्यांना 7 टक्के वार्षिक व्याज अनुदान मिळण्याची सुविधा आहे. तसेच डिजिटल व्यवहारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी कॅशबॅकसारखे प्रोत्साहनही दिले जाते.

कोणाला या योजनेचा लाभ मिळू शकतो?

ही योजना मुख्यतः स्ट्रीट व्हेंडर्ससाठी आहे. भाजी विक्रेते, फळ विक्रेते, चहाचे छोटे विक्रेते, खाद्यपदार्थ विक्रेते, हातगाडीवर व्यवसाय करणारे आणि अशा प्रकारचे पात्र छोटे विक्रेते या योजनेअंतर्गत लाभ घेऊ शकतात.

पात्रता निश्चित करण्यासाठी स्थानिक नागरी संस्था, सर्वेक्षणाची नोंद, Certificate of Vending किंवा Letter of Recommendation यांसारख्या कागदपत्रांची आवश्यकता लागू शकते.

अर्जासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

अर्ज करताना सामान्यतः आधार कार्ड, बँक खात्याची माहिती किंवा पासबुक, पात्रतेचा पुरावा आणि UPI आयडी यांसारखी माहिती आवश्यक असू शकते. अधिकृत बँक माहितीनुसार Certificate of Vending/ID Card किंवा संबंधित Letter of Recommendation देखील आवश्यक असू शकतो.

PM SVANidhi साठी ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा?

पात्र स्ट्रीट व्हेंडर्स PM SVANidhi च्या डिजिटल माध्यमातून अर्ज करू शकतात. सरकारी प्लॅटफॉर्मवर अर्जाची पात्रता तपासणे, आवश्यक माहिती भरणे आणि अर्जाची स्थिती पाहणे यासारख्या सुविधा उपलब्ध आहेत.

अर्ज करताना आधारशी मोबाइल क्रमांक जोडलेला असणे उपयुक्त आहे. त्यानंतर वैयक्तिक माहिती, बँक खात्याची माहिती आणि व्यवसायाशी संबंधित तपशील भरून आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतात.

कर्ज मंजूर झाल्यानंतर काय?

अर्जाची संबंधित पातळीवर पडताळणी झाल्यानंतर पात्र अर्जदाराचा कर्ज अर्ज कर्ज देणाऱ्या संस्थेकडे प्रक्रियेसाठी जातो. PM SVANidhi हे स्वतः कर्ज देणारे व्यासपीठ नसून लाभार्थ्यांना कर्जदात्या संस्थांशी जोडणारी योजना आहे.

75 लाखांहून अधिक लाभार्थ्यांना फायदा

केंद्र सरकारच्या मे 2026 मधील माहितीनुसार PM SVANidhi योजनेअंतर्गत 75.5 लाखांहून अधिक लाभार्थ्यांनी लाभ घेतला आहे. आतापर्यंत 1.12 कोटींहून अधिक कर्जे वितरित करण्यात आली असून त्यांची एकूण रक्कम ₹17,800 कोटींपेक्षा जास्त आहे.

अर्ज करण्यापूर्वी ही गोष्ट लक्षात ठेवा

PM SVANidhi योजनेत ₹90,000 ही रक्कम तीन कर्ज टप्प्यांची कमाल बेरीज आहे. त्यामुळे “आधार कार्ड दाखवताच लगेच ₹90,000 मिळतील” असा दावा सरसकट खरा मानू नये. कर्जाची रक्कम, पात्रता, व्याजदर आणि मंजुरी हे संबंधित योजनेच्या नियमांनुसार व कर्ज देणाऱ्या संस्थेच्या प्रक्रियेनुसार ठरतात.

निष्कर्ष: छोट्या व्यवसायाला भांडवलाची गरज असलेल्या पात्र स्ट्रीट व्हेंडर्ससाठी PM SVANidhi योजना उपयोगी ठरू शकते. वेळेवर परतफेड केल्यास पुढील टप्प्यात अधिक कर्ज मिळण्याची संधी मिळते आणि व्याज अनुदान व डिजिटल व्यवहारांचे प्रोत्साहनही मिळू शकते.

डिस्क्लेमर: या लेखातील माहिती सरकारी आणि बँकांच्या उपलब्ध माहितीनुसार देण्यात आली आहे. कर्जाची मंजुरी ही पात्रता, कागदपत्रे आणि संबंधित कर्जदात्या संस्थेच्या नियमांवर अवलंबून असते. अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत PM SVANidhi पोर्टल किंवा संबंधित बँकेकडून अद्ययावत माहिती तपासा.