Lakhpati didi yojana सध्या राज्यात मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेची चर्चा सुरू आहे. या योजनेत महिलांना प्रतिमहिना मदत दिली जाते. पण त्याचबरोबर केंद्र सरकारची लखपती दीदी योजना देखील महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी महत्त्वाची ठरत आहे. या योजनेच्या माध्यमातून महिलांना स्वतःचा व्यवसाय उभारण्यासाठी पाच लाख रुपयांपर्यंतचे बिनव्याजी कर्ज दिले जाते. त्यामुळे महिलांचे आर्थिक उत्पन्न वाढावे, उद्योजकतेला चालना मिळावी आणि महिला स्वावलंबी व्हाव्यात हा या उपक्रमामागचा मुख्य हेतू आहे.
योजनेचा उद्देश
केंद्र सरकारने गेल्या काही वर्षांपासून महिला सशक्तीकरणावर विशेष भर दिला आहे. महिलांची सामाजिक आणि आर्थिक प्रगती साधावी, त्यांना रोजगारनिर्मितीसाठी प्रोत्साहन मिळावे, यासाठी ही योजना राबवली जाते. या योजनेत महिला बचत गटांच्या माध्यमातून लाभार्थ्यांची निवड केली जाते आणि त्यांना कौशल्य विकासाचे प्रशिक्षण देऊन उद्योग सुरू करण्यासाठी आवश्यक मदत पुरवली जाते.
आर्थिक मदतीचे स्वरूप
लखपती दीदी योजनेअंतर्गत महिलांना एक लाख रुपयांपासून ते पाच लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज दिले जाते. या कर्जावर कोणतेही व्याज आकारले जात नाही. कर्ज मिळाल्यानंतर महिला स्वतःचा उद्योग उभा करू शकतात. यातून त्या केवळ स्वतःचेच नव्हे तर इतरांनाही रोजगार उपलब्ध करून देऊ शकतात. या योजनेद्वारे केंद्र सरकारने तीन कोटी महिलांना जोडण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
पात्रता
लखपती दीदी योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही अटी लागू आहेत. अर्ज करणाऱ्या महिलेच्या कुटुंबातील कोणताही सदस्य सरकारी सेवेत नसावा. तसेच संबंधित कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न तीन लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे. अशा महिला या योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यास पात्र ठरतात.
अर्ज प्रक्रिया
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी महिलांना बचत गटाशी जोडलेले असणे आवश्यक आहे. त्या गटाच्या माध्यमातून उद्योगाचा आराखडा तयार करून सरकारकडे सादर करावा लागतो. सरकारकडून या आराखड्याची तपासणी करून तो योग्य असल्यास आणि अटी पूर्ण होत असल्यास महिलेला कर्ज मंजूर केले जाते. मंजूर झालेल्या कर्जाच्या सहाय्याने महिला उद्योग सुरू करून स्वावलंबनाच्या दिशेने वाटचाल करू शकतात.
निष्कर्ष
लखपती दीदी योजना ही महिलांसाठी आर्थिक प्रगतीचे नवे दार उघडते. बचत गटांमधून एकत्रित प्रयत्न, सरकारी सहाय्य आणि स्वतःचा आत्मविश्वास यांच्या आधारे महिला उद्योग क्षेत्रात भक्कम पाऊल टाकू शकतात. या योजनेमुळे ग्रामीण आणि शहरी भागातील महिलांना रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध होत आहेत.
अस्वीकरण
वरील माहिती ही सार्वजनिक स्वरूपातील स्रोतांवर आधारित आहे. योजनेच्या अटी व नियम काळानुसार बदलू शकतात. अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध असलेली अद्ययावत माहिती जरूर तपासा