पावसाळ्यात गरमागरम भाकरी, वाफाळता भात किंवा ज्वारी-बाजरीची पोळी यांच्यासोबत एखादी झणझणीत आणि आंबट चटणी मिळाली तर जेवणाची मजाच काही वेगळी असते. महाराष्ट्रातील बंजारा समाजात बनवली जाणारी पारंपरिक आंबट चटणी आजही अनेक घरांमध्ये तितक्याच आवडीने केली जाते. कमी साहित्य, कमी वेळ आणि अप्रतिम चव ही या चटणीची खासियत आहे.
ही रेसिपी अगदी सोपी असल्यामुळे स्वयंपाकात नवशिके असलेले लोकही सहज बनवू शकतात. घरात सहज उपलब्ध असलेल्या साहित्यापासून काही मिनिटांत तयार होणारी ही चटणी पावसाळ्यातील जेवणाची रंगत वाढवते.
आंबट चटणीसाठी लागणारे साहित्य
- 1 वाटी दही
- 10 ते 15 हिरव्या मिरच्या
- 1 टोमॅटो
- 5 ते 6 लसूण पाकळ्या
- 1 चमचा जिरे
- चवीनुसार मीठ
- 2 चमचे तेल
- 1 चमचा तूप
- आवडीनुसार लिंबाचा रस
चटणी बनवण्याची सोपी पद्धत
सर्वप्रथम हिरव्या मिरच्या पाण्यात उकळून घ्या. मिरच्या मऊ झाल्यानंतर त्या थंड होऊ द्या. त्यानंतर उकडलेल्या मिरच्या, टोमॅटो, लसूण आणि मीठ एकत्र करून मिक्सरमध्ये बारीक वाटून घ्या.
आता एका कढईत तेल गरम करा. त्यामध्ये जिरे घालून तडतडू द्या. जिऱ्याचा सुगंध आला की तयार केलेले वाटण त्यात घालून काही मिनिटे चांगले परता.
यानंतर त्यामध्ये एक वाटी दही घालून सतत हलवत शिजवा. दही आणि मसाला व्यवस्थित एकजीव झाल्यावर चटणीला छान घट्टपणा येईल.
शेवटी वरून तुपाची धार सोडा. अधिक आंबट चव हवी असल्यास थोडासा लिंबाचा रस घालू शकता.
कोणत्या पदार्थांसोबत खाल्ल्यास लागते अधिक स्वादिष्ट?
ही आंबट चटणी खालील पदार्थांसोबत विशेष चविष्ट लागते.
- ज्वारीची भाकरी
- बाजरीची भाकरी
- गरमागरम भात
- गव्हाची पोळी
- भाकरी आणि पिठलं
- वरण-भात
पावसाळ्यात ही चटणी का करावी?
पावसाळ्यात तिखट, आंबट आणि गरम पदार्थ खाण्याची इच्छा अधिक होते. ही चटणी घरगुती, ताजी आणि नैसर्गिक साहित्यापासून तयार होत असल्यामुळे तिची चवही वेगळी लागते. कमी खर्चात आणि कमी वेळेत तयार होणारी ही रेसिपी रोजच्या जेवणातही सहज समाविष्ट करता येते.
चव वाढवण्यासाठी काही टिप्स
- ताजे दही वापरल्यास चव अधिक छान लागते.
- हिरव्या मिरच्यांचे प्रमाण आपल्या तिखट खाण्याच्या आवडीनुसार कमी-जास्त करा.
- तूप घातल्याने चटणीचा सुगंध आणि चव अधिक खुलते.
- लिंबाचा रस शेवटी घातल्यास ताजेपणा आणि आंबटपणा वाढतो.
निष्कर्ष
पारंपरिक बंजारा पद्धतीची ही आंबट चटणी चवीला झणझणीत, आंबट आणि अतिशय रुचकर आहे. पावसाळ्यातील साध्या जेवणालाही ही चटणी खास बनवते. कमी साहित्य, सोपी कृती आणि अप्रतिम स्वाद यामुळे ही रेसिपी प्रत्येकाने एकदा तरी नक्की करून पाहावी.
अस्वीकरण: हा लेख माहितीच्या उद्देशाने तयार करण्यात आला आहे. साहित्याचे प्रमाण आणि कृती आपल्या चवीनुसार बदलू शकता. कोणत्याही प्रकारची अॅलर्जी किंवा आरोग्यविषयक समस्या असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.